Kiretaż otwarty – jak przebiega? Opis zabiegu [periodontologia]

Kiretaż otwarty to zabieg chirurgiczny z zakresu periodontologii, którego celem jest dokładne oczyszczenie powierzchni korzeni zębów oraz usunięcie zmienionych zapalnie tkanek przyzębia przy bezpośrednim odsłonięciu pola zabiegowego. Procedurę stosuje się u pacjentów z zaawansowanym zapaleniem przyzębia, gdy klasyczne metody leczenia – w tym skaling i kiretaż zamknięty – nie przynoszą oczekiwanych efektów. Dzięki otwarciu dziąsła i odchyleniu płata śluzówkowo-okostnowego chirurg uzyskuje bezpośredni dostęp do głęboko położonych kieszonek przyzębnych. To pozwala na precyzyjne usunięcie złogów kamienia poddziąsłowego, bakterii i ziarniny zapalnej, które utrzymują przewlekły stan zapalny oraz przyspieszają utratę kości. Celem zabiegu jest stabilizacja tkanek, zmniejszenie głębokości kieszonek oraz ochrona przed dalszą destrukcją przyzębia.

Korekta merytoryczna: dr n. med. Anna Leszczyszyn – lekarz stomatolog, absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku lekarsko-dentystycznym.

Jak przebiega zabieg kiretażu otwartego?

Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym i przeprowadza najczęściej w kilku kwadrantach jamy ustnej, w zależności od rozległości zmian.

Lekarz nacina dziąsło i odwarstwia je od kości, tworząc tzw. płat. Dzięki temu uzyskuje pełną widoczność pola zabiegowego i może dokładnie oczyścić powierzchnię korzeni zębów z kamienia, biofilmu bakteryjnego oraz resztek zapalnie zmienionej tkanki.

Po oczyszczeniu korzeni i kieszonek, kość wyrostka zębodołowego może zostać wyrównana i wygładzona, jeśli jej kształt sprzyja gromadzeniu płytki bakteryjnej lub utrudnia regenerację tkanek. Następnie płat dziąsłowy zostaje odpowiednio uformowany i przyszyty do kości, a rana zabezpieczona opatrunkiem chirurgicznym.

Po zabiegu pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące higieny, stosowania leków oraz diety. Proces gojenia trwa kilka tygodni, a ostateczna ocena efektu leczenia możliwa jest po 2–3 miesiącach.

Wskazania do kiretażu otwartego

Zabieg wykonuje się u pacjentów z przewlekłym zapaleniem przyzębia, u których standardowe leczenie nie przyniosło poprawy stanu dziąseł i kości. Kiretaż otwarty wskazany jest w przypadku:

• obecności głębokich kieszonek przyzębnych, zwykle powyżej 5–6 mm,
• braku skuteczności kiretażu zamkniętego lub skalingu poddziąsłowego,
• radiologicznie potwierdzonej utraty kości w okolicy korzeni zębów,
• obecności ropni przyzębnych lub przetok,
• patologicznego rozchwiania zębów spowodowanego utratą podparcia kostnego,
• planowanej terapii odbudowującej przyzębie (np. regeneracji tkanek), wymagającej odsłonięcia obszaru zabiegowego.

Zabieg może być również elementem leczenia przygotowującego pacjenta do dalszych etapów terapii, takich jak szynowanie zębów lub leczenie protetyczne.

Przeciwwskazania do kiretażu otwartego

Jak każdy zabieg chirurgiczny, kiretaż otwarty wymaga spełnienia określonych warunków ogólnych i miejscowych. Nie wykonuje się go u pacjentów:

• z niekontrolowaną cukrzycą,
• z chorobami krwi zaburzającymi krzepnięcie,
• z ciężkimi chorobami układu krążenia lub immunologicznego,
• z aktywnymi infekcjami w obrębie jamy ustnej,
• w ciąży (szczególnie w pierwszym trymestrze),
• u których nie ma szans na utrzymanie efektu leczenia ze względu na złą higienę jamy ustnej lub brak współpracy.

W niektórych przypadkach przeciwwskazania mają charakter czasowy – po ustabilizowaniu stanu ogólnego lub poprawie higieny zabieg może zostać przeprowadzony.

Skutki uboczne po kiretażu otwartym

Po zabiegu może wystąpić ból, obrzęk dziąseł, lekkie krwawienie oraz przejściowe odsłonięcie szyjek zębowych. Dyskomfort utrzymuje się zazwyczaj przez kilka dni i dobrze reaguje na leki przeciwbólowe.

Dziąsła po zabiegu mogą wydawać się „krótsze”, co wynika z ich lepszego przylegania do oczyszczonych powierzchni zębów i ewentualnego wycięcia przerośniętej ziarniny. Zdarza się, że po ustąpieniu stanu zapalnego zęby stają się nieco bardziej wrażliwe na zimno – zwykle tymczasowo.

Rzadkimi powikłaniami są infekcje rany, dehiscencja (rozchodzenie się) szwów lub niepełne gojenie, szczególnie przy braku przestrzegania zaleceń pozabiegowych.

Ile kosztuje kiretaż otwarty?

Orientacyjne ceny to:

• zabieg w jednym kwadrancie: od 700 do 1200 zł,
• pełne leczenie całej jamy ustnej (cztery kwadranty): od 2500 do 4000 zł,
  zastosowanie membran lub preparatów wspomagających regenerację: dodatkowo od 300 do 800 zł za miejsce.

Warto uwzględnić również koszty wizyt kontrolnych oraz ewentualnych zabiegów podtrzymujących efekt (np. profesjonalna higienizacja).

Często zadawane pytania

Czy kiretaż otwarty boli?
Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, dlatego nie powoduje bólu. Po jego zakończeniu może pojawić się umiarkowany dyskomfort, który łatwo łagodzi się lekami przeciwbólowymi.

Jak długo trwa gojenie po zabiegu?
Wstępne gojenie dziąseł trwa około 7–14 dni, natomiast pełna stabilizacja tkanek i ocena efektów leczenia możliwa jest po 2–3 miesiącach.

Czy po kiretażu zęby będą wyglądać inaczej?
Dziąsła mogą się cofnąć i odsłonić szyjki zębów, co jest efektem usunięcia zapalnych tkanek i lepszego ich przylegania do korzeni.

Czy zabieg trzeba powtarzać?
Zazwyczaj wystarczy wykonać kiretaż raz na danym odcinku. Jednak przy dalszym zaniedbywaniu higieny i nawrocie stanu zapalnego może być konieczne powtórne leczenie.

Jakie są alternatywy dla kiretażu otwartego?
W łagodniejszych przypadkach możliwe jest zastosowanie kiretażu zamkniętego lub leczenia niechirurgicznego. Przy rozległych ubytkach lekarz może zaproponować sterowaną regenerację tkanek.