Przed skorzystaniem z Serwisu MedCena zapoznaj się z Regulaminem dostępnym pod adresem medcena.pl/regulamin/. Korzystanie z Serwisu jest jednoznaczne z akceptacją Regulaminu.
Update cookies preferences
Strona głównaDietaFruktoza - co to? Gdzie występuje? Czy jest zdrowa? Fruktoza a glukoza

Fruktoza – co to? Gdzie występuje? Czy jest zdrowa? Fruktoza a glukoza

Fruktoza to cukier naturalnie występujący w przyrodzie, jednak istnieją pewne kontrowersje dotyczące jej wpływu na zdrowie. Co to jest fruktoza, gdzie dokładnie występuje ten rodzaj cukru? Fruktoza, a glukoza — czy któryś z tych cukrów jest zdrowszy? Wielu pacjentów zadaje sobie także pytanie, czy fruktoza z owoców jest szkodliwa i czy trzeba jej unikać w diecie? 

W dzisiejszym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje na temat fruktozy.

Fruktoza — co to?

Fruktoza, to monosacharyd, często nazywany potocznie cukrem owocowym. Co to jest fruktoza — to naturalnie występujący w przyrodzie cukier, który bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie i jest w smaku znacznie słodszy niż glukoza, wykazując przy tym niższy indeks glikemiczny (IG). Dla fruktozy IG = ok. 20, przy czym dla glukozy IG = ok. 100. 

Co to jest fruktozaw toku ewolucji ten cukier był spożywany głównie sezonowo, w porze zwiększonego występowania owoców i warzyw. Obecnie fruktoza stanowi ok. 15-30% cukrów, które człowiek spożywa wraz z dietą. Warto wspomnieć, że mimo stosunkowo niskiego indeksu glikemicznego, fruktoza dostarcza do organizmu sporą porcję kalorii. Fruktoza, a glukoza, który cukier jest bardziej kaloryczny? Zarówno 1 gram fruktozy jak i 1 gram glukozy ma 4 kcal.

Fruktoza — gdzie występuje?

Skoro już wiemy, co to jest fruktoza, przyjrzyjmy się produktom, których jest naturalnym składnikiem. Gdzie występuje fruktoza? Ten monosacharyd można spotkać przede wszystkim w owocach (1-8%), miodzie (ok. 38%), oraz niektórych warzywach.

Gdzie występuje fruktoza? W krajach wysoko uprzemysłowionych głównym źródłem fruktozy w diecie jest sacharoza, disacharyd złożony z równych proporcji fruktozy i glukozy, oraz wysokofruktozowy syrop kukurydziany (high-fructose corn syrup – HFCS), produkt przemysłowy zawierający około 55% fruktozy.

Gdzie występuje fruktoza, w jakich produktach możemy ją spotkać na co dzień? Oprócz wspomnianych owoców, ze względu na słodki smak, fruktozę dodaje się m.in.: do wyrobów cukierniczych, jogurtów, gotowych sosów, słonych przekąsek, czy słodkich napojów.

Czy fruktoza jest zdrowa?

Czy fruktoza jest zdrowaten monosacharyd zyskał negatywną sławę ze względu na szereg niekorzystnych efektów, jakie może wywołać w organizmie, kiedy jest spożywany w nadmiarze.

WZROST POZIOMU TRÓJGLICERYDÓW WE KRWI: Jednym z głównych problemów związanych z nadmiernym spożyciem fruktozy jest wzrost poziomu triglicerydów, szczególnie u osób, u których obserwuje się ich zwiększone stężenie organizmie. Czy fruktoza jest zdrowa? Nadmierne spożycie fruktozy może prowadzić do nagromadzenia tłuszczu w komórkach wątroby, co z kolei może doprowadzić m.in. do niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

ZWIĘKSZENIE PRODUKCJI KWASU MOCZOWEGO: fruktoza powoduje w organizmie wzrost produkcji kwasu moczowego, co może sprzyjać występowaniu dny moczanowej, kamieni moczowych, oraz zaostrzać problemy z nadciśnieniem tętniczym

ZABURZENIE UCZUCIA SYTOŚCI: Fruktoza nie powoduje zwiększenia stężenia leptyny, hamując przy tym wydzielanie greliny — są to hormony odpowiedzialne za regulację łaknienia. Dlatego nadmierne spożycie fruktozy może predysponować do rozwoju otyłości, insulinooporności i cukrzycy typu 2.

ZESPÓŁ METABOLICZNY I ZWIĘKSZONE RYZYKO CHORÓB SERCOWO-NACZYNIOWYCH: Czy fruktoza jest zdrowa? Warto wiedzieć, że nadmierne spożycie fruktozy może przyczyniać się do rozwoju zespołu metabolicznego, który obejmuje otyłość, cukrzycę, hipertriglicerydemię i nadciśnienie tętnicze, zwiększając w ten sposób ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Podsumowując — czy fruktoza jest zdrowa? Choć brak jest bezpośrednich dowodów na wpływ fruktozy na rozwój miażdżycy, istnieje szereg niekorzystnych efektów związanych z jej nadmiernym spożyciem, które mogą zwiększać ryzyko wielu chorób, zwłaszcza sercowo-naczyniowych. Warto więc dbać o zrównoważoną dietę, unikając nadmiernego spożycia cukru i produktów wysoko przetworzonych.

Czy fruktoza z owoców jest szkodliwa?

Fruktoza występuje w owocach naturalnie, często w towarzystwie glukozy, w proporcjach zależnych głównie od rodzaju i dojrzałości owocu. Czy fruktoza z owoców jest szkodliwa? W kontekście spożywania owoców fruktoza nie jest uznawana za szkodliwą, a wręcz przeciwnie — jest integralną częścią zdrowej diety.

Owoce dostarczają nie tylko fruktozę, ale również inne, korzystne dla zdrowia składniki odżywcze, takie jak m.in.: witaminy, związki mineralne, przeciwutleniacze (witaminy antyoksydacyjne i flawonoidy), a także błonnik, który wpływa pozytywnie na pracę przewodu pokarmowego. Jednak zawsze istnieje zasada umiaru, nawet w przypadku zdrowych składników. Czy fruktoza z owoców jest szkodliwa? 

Codzienne spożywanie niewielkich porcji owoców w ramach dobrze zbilansowanej diety jest bezpieczne, a wręcz zalecane. Należy uważać jedynie na zbyt duże spożycie fruktozy, szczególnie w postaci soków owocowych i dodatków do żywności.

Jeśli pacjent zmaga się m.in. z cukrzycą, czy otyłością i nie wie, czy fruktoza z owoców w jego przypadku jest szkodliwa, powinien poradzić się lekarza lub doświadczonego dietetyka.

Fruktoza, a glukoza

Glukoza i fruktoza to dwa różne monosacharydy o tym samym wzorze sumarycznym (C6H12O6), jednak innej budowie strukturalnej. Glukoza, a fruktoza — oba te cukry występują naturalnie w przyrodzie, jednak ich metabolizm i wpływ na organizm są różne.

Glukoza: jest głównym źródłem energii dla organizmu. Jest szybko przyswajana przez komórki, co sprawia, że ​​jest kluczowym elementem w produkcji energii (w procesie glikolizy).

Fruktoza: jedynym organem, który metabolizuje fruktozę w organizmie człowieka, jest wątroba, w której fruktoza jest rozkładana głównie do glukozy, glikogenu i kwasu mlekowego, przy czym częściowo powstają z niej tzw. wolne kwasy tłuszczowe — triglicerydy.

Glukoza, a fruktoza — który cukier jest lepszy dla zdrowia? Mimo że fruktoza ma niższy indeks glikemiczny, nie jest uważana za zdrowszą niż glukoza. Jak już wiemy, nadmierne spożycie fruktozy, zwłaszcza w formie dodanych cukrów, może prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia, takich jak m.in. wzrost poziomu triglicerydów, insulinooporność, a nawet niealkoholowe stłuszczenie wątroby.

Fruktoza, a glukoza — kluczowe jest umiarkowane spożycie obu tych monosacharydów, najlepiej w formie nieprzetworzonych owoców, aby unikać potencjalnych, negatywnych skutków zdrowotnych związanych z nadmiarem cukrów w diecie.

Bibliografia (dostępy do źródeł internetowych z dnia 12.02.2024 r.):

  • Marek Kretowicz, Grażyna Goszka, Andrzej Brymora, Mariusz Flisiński, Grażyna Odrowąż-Sypniewska, Jacek Manitius, Czy istnieje związek pomiędzy dziennym spożyciem fruktozy a wartościami ciśnienia tętniczego i stężeniem kwasu moczowego u chorych z przewlekłą chorobą nerek bez cukrzycy? Nadciśnienie tętnicze rok 2011, tom 15, nr 6
  • Karolina BIERNACKA, Dr inż. Monika HOFFMANN, Dr inż. Anna PIOTROWSKA, Zagrożenia zdrowotne związane ze stosowaniem syropu wysokofruktozowego w produkcji żywności, Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego 2/2016
  •  prof. dr hab. med. Barbara Cybulska, Fruktoza i choroby układu sercowo-naczyniowego, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej: https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/fruktoza-i-choroby-ukladu-sercowo-naczyniowego/
  • dr n. med. Dominika Wnęk, Fruktoza: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/150068,fruktoza
  • ,,Fruktoza nie powoduje otyłości bardziej niż inne cukry”: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci/66513,fruktoza-nie-powoduje-otylosci-bardziej-niz-inne-cukry 
  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna Ministerstwa Edukacji i Nauki, Cukry – glukoza i fruktoza: https://zpe.gov.pl/a/cukry—glukoza-i-fruktoza/DIEPptxTJ
Natalia Tkacz-Brodacka
Natalia Tkacz-Brodacka
Magister fizjoterapii oraz copywriterka, specjalizująca się w pisaniu artykułów z zakresu szeroko pojętej medycyny i zdrowego stylu życia. Już od 6 lat dzieli się z czytelnikami swoją miłością do pisania, odkrywania najnowszych doniesień ze świata nauki, medycyny i lifestyle'u. Prywatnie mama, pasjonatka jogi, dobrej kawy i pieszych wędrówek górskich po najdalszych zakątkach świata.

Popular Doctors